مجیدی فعالیت هنریاش را قبل از انقلاب اسلامی در عرصهٔ تئاتر آغاز کرد. نهضت حروفیه به کارگردانی داوود دانشور نخستین نمایش حرفه ای است که با بازی او در “تئاتر شهر” به روی صحنه رفت. درسال ۱۳۵۸ از خدمت نظام معاف شد و نمایش براند را برای قاسم سیف بازی کرد. در ۱۳۵۹ ابتدا نمایش طیاره را کارگردانی کرد، و سپس به حوزه اندیشه و هنر اسلامی پیوست و با امکانات حوزه به بازی در نمایش و نویسندگی و کارگردانی فیلم کوتاه پرداخت. نویسندگی و کارگردانی فیلم کوتاه انفجار۱۳۵۹ نخستین تجربه ی او است، که با دوربین ۱۶ میلی متری فیلمبرداری شد. بدوک نخستین فیلم بلندی است که مجیدی در سال ۱۳۷۰ کارگردانی کرد؛ اما پیش از آن در طول دهه ی ۱۳۶۰ با ایفای نقش در فیلم های متعدد خود را به عنوان بازیگر شناسانده بود.
او در فیلم بایکوت ساخته محسن مخملباف در نقش یک کمونیست سرخورده، در فیلم تیرباران در نقش شهید اندرزگو، و در فیلم دو چشم بیسو در نقش یک معلم تودهای نقش ایفا کرد. در سالهای بعد مجیدی به کارگردانی روی آورد. اولین فیلمهای مجیدی چند فیلم کوتاه بودند، و اولین فیلم بلند وی به نام بدوک در سال ۱۳۷۰ برنده جایزه جشنواره فجر شد. مجیدی تا پایان سال ۲۰۰۶ میلادی، تنها کارگردان ایرانی بوده که فیلمی از او نامزد دریافت جایزه اسکار شدهاست. همچنین او دوبار برنده جایزه بهترین فیلم در جشنواره سینمایی مونترهآل شده که در تاریخ جشنواره بیسابقه بودهاست. مجیدی همچنین در حوزه اندیشه و هنر اسلامی و حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی به عنوان بازیگر همکاری کردهاست. از او به غیر از فیلمنامههایی که خودش کارگردانی کرده، یک کتاب نیز به نام لاله و پونه منتشر شدهاست.
مجید مجیدی
متولد: ۲۸ فروردین ۱۳۳۸
محل تولد: تهران
نام دیگر: مجید طالش مجیدی
ملیت:ایرانی
سالهای فعالیت: ۱۳۵۹ – تاکنون
شغل : کارگردان، فیلمنامه نویس ، بازیگر
سایت: cinemajidi.com
آثار
فیلم نامه ها
روز امتحان ۱۳۶۷، یک روز زندگی با اسیر ۱۳۶۸، بدوک ۱۳۷۱، آخرین آباده ۱۳۷۲، خدا میآید ۱۳۷۴، پدر ۱۳۷۵، بچههای آسمان ۱۳۷۶، رنگ خدا ۱۳۷۸، باران ۱۳۷۸ پابرهنه تا هرات ۱۳۸۱، بید مجنون ۱۳۸۳
کارگردانی فیلم:
انفجار ۱۳۶۰، هودج ۱۳۶۳، روز امتحان ۱۳۶۷، یک روز زندگی با اسیر ۱۳۶۸، بدوک ۱۳۷۱، آخرین آباده ۱۳۷۲، پدر ۱۳۷۵، خدا میآید ۱۳۷۵، بچههای آسمان ۱۳۷۶، رنگ خدا ۱۳۷۸، باران۱۳۸۰، پابرهنه تا هرات ۱۳۸۰، بید مجنون ۱۳۸۳
جوایز
جایزه بهترین فیلم از فستیوال بین المللی فیلم مونترال ۱۹۹۷ برای فیلم بچه های آسمان
جایزه بهترین فیلم از فستیوال فیلم مونترال ۱۹۹۹ برای فیلم رنگ خدا
برنده هفت جایزه از جشنواره بین المللی فیلم فجر ۱۳۸۰ برای فیلم باران
جایزه بهترین فیلم از فستیوال بینالمللی فیلم مونترال ۲۰۰۱ برای فیلم باران
حضور فیلم “بچه های آسمان” در مراسم اسکار سال ۱۹۹۹
جایزه بزرگ، جایزه بهترین کارگردان، جایزه بهترین بازیگر مرد
جایزه فیلم منتخب تماشاگران از جشنواره فیلم والنسین سینمای حادثه ای و ماجرائی (فرانسه)
برای فیلم رنگ خدا
جایزه بزرگ جشنواره برای بهترین فیلم و جایزه بهترین بازیگر به محسن رمضانی از دومین جشنواره سینه مانیلا (فیلیپین) برای فیلم رنگ خدا
جایزه پلاک نقره از سی امین جشنواره فیلم جیفونی (ایتالیا) برای فیلم رنگ خدا
جوایز ویژه هیئت داوران و ویژه هیئت داوران جوان از سی و هفتمین جشنواره فیلم گیخون (اسپانیا)
برای فیلم رنگ خدا
جایزه قاره آمریکا برای بهترین فیلم از بیست و سومین جشنواره فیلم مونترال (کانادا) برای فیلم رنگ خدا
جایزه بهترین فیلم داستانی از جشنواره فیلم محیط زیست (فرانسه) برای فیلم رنگ خدا
جایزه بهترین فیلم از یازدهمین جشنواره فیلم سنگاپور برای فیلم بچه های آسمان
جایزه اول سیفژ از شانزدهمین جشنواره فیلم اولو (فنلاند) برای فیلم بچه های آسمان
جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم لوکاس (آلمان) برای فیلم بچه های آسمان
جوایز کلیسای جهانی، تقدیرنامه منتقدان بین المللی، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران و جایزه ویژه از بیست و یکمین جشنواره فیلم مونترال کانادا برای فیلم بچه های آسمان
جوایز دوم هیئت داوران و تماشاگران از جشنواره فیلم خانوادگی سئول (کره جنوبی) برای فیلم پدر
جوایز بهترین بازیگر جوان و دیپلم افتخار هیئت داوری کودکان از شانزدهمین جشنواره فیلم آله کینو (لهستان) برای فیلم پدر
تقدیر نامه فیلم برتر از چهاردهمین جشنواره فیلم لندن (انگلستان) برای فیلم پدر
جوایز بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش دوم مرد، بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین فیلم از اولین جشنواره فیلم پنانگ (مالزی) برای فیلم “پدر”
جایزه دولفین طلایی برای بهترین فیلم از سیزدهیمن جشنواره فیلم ترویا (پرتغال) برای فیلم “پدر”
جوایز ویژه هیئت داوران کنفدراسیون هنر و تجربه و بهترین فیلمنامه از طرف مدرسه هولدن از چهاردهمین جشنواره فیلم تورین (ایتالیا) برای فیلم “پدر”
تقدیرنامه هیئت داوران از بیستمین جشنواره فیلم سائوپولو (برزیل) برای فیلم پدر.
دیدار با مقام معظم رهبری
مجید مجیدی در در روز سه شنبه ۲۳ خردادماه ۱۳۸۵ به همراه چهارده کارگردان دیگر با مقام معظم رهبری دیدار کرد. او مسئول معرفی کارگردان در این جلسه به مقام معظم رهبری بود. او درباره این جلسه گفتهاست: در این جلسه سخنان کلیدی زده شد و حرفهای مقام معظم رهبری به سینما هویت جدیدی داد و رهبری گفتند کلید توسعه کشور در دست سینماگران است.
ساخت فیلم تبلیغاتی میرحسین موسوی
مجیدی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ از طرفداران میرحسین موسوی بود و فیلم تبلیغاتی وی را نیز ساخت که بعد از آشکار شدن چهره واقعی موسوی و ایستادن وی در مقابل قانون و انتخاب مردم، و سرپیچی از فرمایشات رهبری، مجید مجیدی از وی اعلام برائت کرد و در دیدار با رهبری در همان سال، تبعیت خود را از رهبری اعلام کردند.
واکنش مجیدی به اهانت عبدالکریم سروش به پیامبر
مجیدی پس از گرفتن جایزه جشنواره بینالمللی فیلم برلین به موجب ارائه فیلم آواز گنجشکها در سال ۱۳۸۶، با صدور بیانیهای به آنچه جسارت عبدالکریم سروش به مقام پیامبر مهربانی نامید، انتقاد و از تمام کسانی که در مقابل این اظهارات سکوت کردهاند گله کرد. در پایان متن اعتراض، وی سروش را با ارائه بیت شعری از مولوی، که سروش خود را از مریدان وی میداند، وی را کافر نامید:
گرچه قرآن از لب پیغمبر است / هرکه گوید حق نگفت آن کافر است
ایـن همـه آوازهـا از شَــه بُـوَد/ گـر چــه از حـلـقــوم عـبـدالله بـود
ساخت فیلم محمد (ص) و بازدید مقام معظم رهبری از لوکیشن فیلم
در پی اهانت به ساحت نورانی پیامبر اعظم (ص)،مجید مجیدی کارگردان برجسته سینمای کشور که هماکنون در حال ساخت فیلم سینمایی «محمد(ص)» است، پیامی بدین شرح منتشر کرد:
پیامی به اربابان حلقهها
حالا همه فهمیدهاند که شما در هراس افتادهاید که پیام مهر مکتب رسول مهربانی، میخواهد شرق و غرب را بگیرد. پس گاه به قاعده طالبانی میخواهید چهره خشن و خونریزی از مکتبش به چشم جهانیان درآورید و گاه به دستاویز هنرپیشگی میخواهید دروغ و دغل را جانشین حقیقت و راستی کنید. اگر آن روز که آیههای شیطانی از دلی کینهتوز بر صفحه کتاب جاری شد و قلمهایی که تاب زیبایی چهره نگار را نداشتند کاریکاتوری کردند، با ذرهای غیرت و حمیت قدرتمدارانی که اینک یکی پس از دیگری از تخت فرو میافتند رو به رو میشدیم، امروز شما جسارت و جراتی اینچنین نمییافتید. چشم به راه باشید به زودی از پس همه این لجن پراکنیها، چهره زیبای خورشیدی او رخ خواهد نمود و روسیاهی به شما سیاهدلان خواهد ماند.
بازدید مقام معظم رهبری از لوکیشن فیلم محمد(ص)
این بازدید اولین دیدار مقام معظم رهبری از مراحل تولید یک پروژه سینمایی محسوب می شود، ایشان در این بازدید از قسمت های مختلف لوکیشن ساخته شده از جمله قسمت شهر مکه، شعب ابیطالب که داخل آن است، دیر بحیرا و قسمت مدینه با حوصله بازدید کرده اند و در خلال بازدید، مجید مجیدی، کارگردان، حیدریان، تهیه کننده و دیگر دست اندرکاران پروژه، توضیحات لازم را به رهبر انقلاب داده اند.
ناگفته هایی از رهبرمعظم انقلاب از زبان مجیدی
مجید مجیدی چند سال پیش در گفتگو با یکی از نشریات به ناگفته هایی از زندگی و افکار هنری و اجتماعی رهبر معظم انقلاب پرداخته بود. مجیدی در این گفتگوی طولانی درباره احاطه مقام معظم رهبری به مسائل هنری و فرهنگی می گوید: ایشان در زمینه های فرهنگی جامع الشرایط هستند. شما هیچ یک از مسئولین فرهنگی کشور را نمی توانید نام ببرید که به اندازه ایشان با سواد باشد. فیلم دیده باشد و موسیقی، تئاتر و هنرهای تجسمی را بشناسد.من یادم هست در سال های پیش حوزه هنری جلسات شعری می گذاشت . ماه رمضان بود مسئول حوزه یک تعداد شعر منتشرشده را آورد خدمت آقا به عنوان افتخارات نشر یکساله. خب به لحاظ کمی کلی کتاب بود فکر کرد آقا الان به وجد می آیند. اما آقا همین که این کتاب ها را تورق می کردند کلی غلط ویراستاری ، محتوایی و … از این اشعار می گرفتند.
یکی از دوستان تعریف می کرد فیلم بادبادک باز که تازه ساخته شده بود آقا گفته بودند رمانش فوق العاده است امیدوارم فیلمش هم به اندازه رمانش قوی باشد. خیلی خوب است اینجا یادی کنیم از معمار اصلی انقلاب که اتفاقا ایشان هم انقلاب ما را بیش از هر چیز فرهنگی می دانستند و اشراف قابل توجهی هم به سینما و اصلا مقوله هنرداشتند. چنانچه در سخنرانی تاریخی خود از سینما مصداق آوردند و بعدها فیلم گاو را مثال زدند. در حوزه هنری تئاتر هم آقای هنرمند تئاتری کارکرده بود به اسم حصار در حصار که یک بار امام مصداق هایی از آن را نام بردند.
مجیدی درباره اولین دیدارش با مقام معظم رهبری می گوید: اولین دیدار من با آقا بر می گردد به سال ۷۰ و فیلم بدوک. این فیلم برای من منشا اتفاقاتی هم شد و البته مصداق بسیار خوبی است که تفاوت نگاه آقا را با مسئولین فرهنگی نظام برای شما عرض کنم. این فیلم را به همراه جمعی از هنرمندان و مسئولین در جلسه ای که آقا هم حضور داشتند دیدیم. فیلم که تمام شد آقا به شدت برافروخته و ناراحت شدند. این عین عبارت آقاست: اگر فیلم مبتنی بر درام است که حرفی نیست ولی اگر مبتنی بر واقعیات است من حرف دارم. آقای سید مهدی شجاعی که نویسنده فیلمنامه بود گفت متاسفانه مبتنی بر واقعیات است و من هم ادامه دادم که این فیلم فقط گوشه ای از واقعیت است و اگر می خواستیم همه آن را نشان دهیم فیلم ظرفیت این همه تلخی را نداشت. و باز این عین عبارت آقاست که خطاب به مسئولینی که آنجا بودند گفتند: اگر چنین است چرا به ما نمی گوئید . چرا به ما گزارش داده نمی شود؟” با همین لحن که بعدها از ما گزارش خواستند و ما هم گزارش هایمان را مکتوب کردیم و فرستادیم و اولین نتیجه آن این بود که کل مسئولین آن منطق عوض شدند.
ولی می دانید که فیلم توسط وزیر ارشاد وقت توقیف شد. نگذاشتند به جشنواره ها برود. فقط به کن رفت و رئیس جمهور وقت (آیت الله هاشمی رفسنجانی) نامه ای ۱۱ بندی خطاب به من و حوزه هنری نوشت و توضیح خواست. در بند اول این نامه آمده بود که ما این همه سد و سیلو در کشور ساختیم این همه آبادانی چرا راجع به اینها فیلم نساختید؟
مجیدی همچنین در ادامه ناگفته هایش از زندگی رهبرمعظم انقلاب می گوید: این را می گویم ولی شاید ایشان راضی نباشند. ولی یک فیلمی را آورده بودند که مورد نقد برخی متدینین و خیلی از مسئولین کشور بود ولی ایشان گفتند اگر من بودم به این فیلم تقدیرنامه می دادم. من معتقدم خیلی بیشتر از دشمنان خارجی دوستان داخلی چهره ایشان را تخریب کرده اند. چرا باید اینقدر نگاه ژورنالیستی نسبت به آقا وجود داشته باشد؟ چرا؟ مگر ایشان احتیاج به این چیزها دارند؟ ایشان مورد اتکای خیلی ها هستند. شاید جالب باشد بدانید من از منبع موثقی شنیده ام که ایشان به روز در جریان خیلی از مسائل جامعه قرار می گیرند و خیلی وقت ها به شکل مردمی در سطح شهر تردد می کنند. با پیکان یا پراید. بدون خبر قبلی هم تشریف می برند. متاسفانه ابعاد شخصیتی ایشان خیلی مهجور مانده است و این جفای بزرگی است.
البته تاریخ یک روزی قضاوت خواهد کرد و حقایق ناگفته ای را خواهد گفت. خیلی ها بعد از چاپ این مصاحبه خواهند گفت که مجیدی هم نگاه حکومتی دارد ولی خدا خودش می داند که نگاه من به ایشان خیلی متعالی است و برایم آن زمان که هنوز رئیس جمهور نبودند و بعد که بودند و می آمدند پیش ما سر سفره با ما املت می خوردند با الان که رهبر مملکت هستند فرقی نکرده اند. الان هم همان تعامل، صمیمیت و تواضع را دارند که آن موقع داشتند. خیلی وقت ها ما دور هم جاهایی جمع شدیم که مسئولین سیاسی بودند هنرمندان هم بوده اند باورتان نمی شود که ایشان اینقدر بچه های هنرمند را تحویل گرفته اند که مورد حسادت سیاسیون واقع شده است.
منابع:
۱- شخصیت نگار
۲- ویکیپدیا، دانشنامه آزاد